درگذشت دالی پارتن؛ ملکه موسیقی کانتری در سن ۸۰ سالگی
به گزارش آژانس خبری سینمادرام، دالی پارتن، خواننده، ترانهسرا و بازیگر سرشناس که درخشش او در عرصه موسیقی کانتری با شهرت فراوانش در موسیقی پاپ و فعالیتهای موازی موفقش در سینما و تلویزیون همراه بود، روز سهشنبه در نشویل، تنسی درگذشت. او ۸۰ ساله بود. نماینده او اعلام کرد که وی پس از مبارزهای کوتاه با بیماری سرطان چشم از جهان فروبسته است.
این خبر از طریق حساب رسمی او در اینستاگرام و با انتشار ویدئویی از سوی برادرزادهاش، برایان سیور، به نمایندگی از خانواده پارتن اعلام شد.
خانواده او در بیانیه رسمی خود نوشتند: «زندگی درخشان دالی که آنقدر پرفروغ بود تا تمام جهان آن را ببیند، برای همیشه نه تنها از طریق موسیقی ماندگار و ترانهسراییهای فراوانش، بلکه به واسطه شوخطبعی، گرمی و مهربانیاش که باعث میشد همه ما احساس کنیم عضو یک خانواده هستیم، به عنوان یک الهامبخش باقی خواهد ماند. میراث دالی پارتن مبتنی بر عشق، دلسوزی و سرسختی است. او با کارنامهای حرفهای که هفت دهه به طول انجامید، نسلهای متعددی از هنرمندان و طرفداران را با موسیقی خود و تعهد تزلزلناپذیرش برای تبدیل جهان به جایی بهتر، تحت تاثیر قرار داد. ترانههای او همچنان در میان مردم از همه گروههای سنی طنینانداز خواهد بود و اقدامات خیرخواهانه او تاثیری ماندگار خواهد داشت.»
در اواسط ماه اوت، او اعلام کرده بود که به دلیل ابتلا به سرگیجه و کمآبی بدن قادر به حضور در برنامه دولیوود نیست و نوشت: «پزشک من در نشویل بالهایم را چیده و گفته این هفته حق سفر نداری.»
مشکلات سلامتی پارتن در پاییز سال ۲۰۲۵ تیتر اخبار شد، زمانی که او اعلام کرد به دلیل وضعیت جسمانیاش نمیتواند اقامت ششاجرایی ماه دسامبر خود در کاخ سزارز در لاسویگاس را که به عنوان بازگشتی چشمگیر به صحنه کنسرت اعلام شده بود، برگزار کند. او در آن زمان نوشت: «همانطور که بسیاری از شما میدانید، من با برخی چالشهای سلامتی دست و پنجه نرم میکنم و پزشکانم به من گفتهاند که باید چند اقدام پزشکی انجام دهم.»
پارتن همچنین اعلام کرده بود که در مراسم جوایز فرمانداران آکادمی علوم و هنرهای سینما در نوامبر ۲۰۲۵ برای دریافت جایزه بشردوستانه جین هرشولت شرکت نخواهد کرد.
او در تابستان ۲۰۲۵ در حین برگزاری اولین اجرای موزیکال جدیدی که درباره زندگیاش با نام «دالی: یک موزیکال اورجینال» در مرکز فیشر دانشگاه بلمونت در نشویل روی صحنه رفت، در چند اجرا حضور یافت و در روند خلاقانه آن مشارکت داشت. او همچنین در ساخت پروژه «رشتههای دالی پارتن: ترانههای من در ارکستر سمفونیک» مشارکت فعال داشت؛ کنسرت سیاری که در آن خوانندگان دیگر ترانههای او را همراه با ارکسترهای سمفونیک محلی میخواندند و خود پارتن روی صفحه نمایش بزرگ دیده میشد. پارتن در اولین اجرای جهانی این نمایش در نشویل در مارس ۲۰۲۵ حضور داشت.
بزرگترین رویداد عمومی پارتن در سالهای اخیر، ورود او به تالار مشاهیر راک اند رول در سال ۲۰۲۲ بود. او در ابتدا وقتی نامش در برگه رایگیری آن سال قرار گرفت گفت که این افتخار را نمیپذیرد چون خود را یک راکر واقعی نمیداند، اما با اصرار و اشتیاق فراوان طرفداران و برگزارکنندگان پذیرفت. پارتن متعاقباً آخرین آلبوم خود با نام «راهانداز راک» یا «راکاستار» را در سال ۲۰۲۳ منتشر کرد و با خواندن اجراهای دو نفره با ستارگان بزرگ، عنوان راک را که پیشتر در برابرش مقاومت میکرد، از آن خود ساخت.
پارتن با کلاهگیسهای باشکوه، ظاهر متمایز و صدای سوپرانوی بینظیرش، پس از موفقیتهای اولیه در همکاری با پورتر واگونر، وارد یک دوره طولانی از کارهای تکنفره پرفروش شد. بسیار از ۲۵ ترانه او که در صدر جدول موسیقی کانتری قرار گرفتند، نوشته خود او بودند. او پس از لورتا لین، یکی از اولین ستارگان زن بزرگ این سبک بود که بخش عمدهای از آثار موفقش را خودش مینوشت.
بیل مالون، مورخ موسیقی کانتری، درباره او اشاره کرده است: «او به عنوان یک ترانهسرا همتایان کمی در موسیقی کانتری داشت و از نظر تنوع موضوعات و تسلط بر لحنهای مختلف شباهت زیادی به مرل هگارد داشت. آثار او تقریباً تمامی تمهای اصلی موسیقی کانتری را در بر میگیرد.»
مشهورترین ترانه او «همیشه دوستت خواهم داشت» است؛ بالادی که او در سال ۱۹۷۴ پس از قطع همکاریاش با واگونر نوشت. این ترانه در دو نسخه مختلف با صدای خود پارتن در سالهای ۱۹۷۴ و ۱۹۸۲ به رتبه اول جدول کانتری رسید. در سال ۱۹۹۲، اجرای پرشور ویتنی هیوستون از این ترانه برای آلبوم موسیقی متن فیلم «بادیگارد» یا «محافظ»، به مدت ۱۴ هفته در صدر جدول پاپ آمریکا قرار گرفت و ۴ میلیون نسخه فروخت. این آلبوم موسیقی متن در سراسر جهان ۴۵ میلیون نسخه فروش داشت.
از اواخر دهه هفتاد، محبوبیت پارتن در موسیقی پاپ افزایش یافت و حضور او در تلویزیون (که در طول کارنامهاش اجرای سه برنامه جُنگ و متنوع را بر عهده داشت) و سینما پررنگتر شد. او شاخصترین بازیهای خود را در اوایل دهه هشتاد در فیلمهایی چون «۹ تا ۵» (که برایش نامزدی جایزه گلدن گلوب و یک ترانه موفق مشترک در پاپ و کانتری به همراه داشت)، «بهترین فاحشهخانه کوچک در تگزاس» و «ماگنولیاهای فولادی» ایفا کرد.
پارتن به عنوان تهیهکننده، با همکاری مدیر برنامه سابقش سندی گالین، سریال تلویزیونی پرطرفدار «بافی قاتل خونآشامها» و فیلمهای کمدی پرفروش «پدر عروس» با بازی استیو مارتین و دایان کیتون را تولید کرد.
شهرت او در موسیقی پاپ در اواسط دهه هشتاد رو به کاهش گذاشت، اما او اصالت خود در موسیقی کانتری را با دو آلبوم تحسینشده «تریو» همراه با امکلو هریس و لیندا رانستات و سه مجموعه برجسته بلوگراس که توسط شرکت مستقل شوگر هیل رکوردز منتشر شد، حفظ کرد.
شخصیت جذاب و مسیر شغلی او از فقر تا ثروت، در شهربازی اختصاصی خودش به نام «دولیوود» در پیجن فورج تنسی، در نزدیکی خانه دوران کودکیاش در منطقه روستایی سویرویل جشن گرفته شد.
او که در سال ۱۹۹۹ به تالار مشاهیر موسیقی کانتری پیوست، در سال ۱۹۸۶ به تالار مشاهیر ترانهسرایان نشویل و در سال ۲۰۰۱ به تالار مشاهیر ترانهسرایان راه یافت. او در سال ۲۰۰۵ مدال ملی هنر و در سال ۲۰۰۶ جایزه مرکز کندی را دریافت کرد.
پارتن که چهارمین فرزند از ۱۲ فرزند خانواده بود، در ۱۹ ژانویه ۱۹۴۶ در خانوادهای کشاورز و بسیار فقیر به دنیا آمد. فقر شدید مادرش را مجبور میکرد که لباسهای کودکانش را از تکهپارچهها و کهنهها بدوزد؛ پارتن این تجربه را به یکی از ترانههای شاخص اولیه خود به نام «کت تکهدوزی» یا «کت چندرنگ» تبدیل کرد. خانواده پارتن مذهبی و اهل موسیقی بودند و او از کودکی خوانندگی را در کلیسای پنطیکاستی آغاز کرد.
پارتن اولین بار در رادیوی محلی خواند و اولین تکآهنگ خود به نام «عشق بچگانه» را در سن ۱۳ سالگی منتشر کرد. او در دوران نوجوانی در برنامه گرند اول اوپری اجرا کرد. بلافاصله پس از فارغالتحصیلی از دبیرستان در سال ۱۹۶۴، به نشویل رفت و به عنوان ترانهسرا برای خوانندگانی چون اسکئیتر دیویس و کیتی ولز مشغول به کار شد.
او در سال ۱۹۶۵ با شرکت مونومنت رکوردز قرارداد بست و با چند ترانه از ساختههای خودش به جمع ۲۰ ترانه برتر کانتری راه یافت. اما اولین موفقیت بزرگ او زمانی رخ داد که در سال ۱۹۶۷ جانشین نورما جین به عنوان همخوان پورتر واگونر شد.
اگرچه طرفداران خواننده قبلی در ابتدا نسبت به حضور پارتن ابراز نارضایتی میکردند، اما او به سرعت از طریق برنامه تلویزیونی هفتگی و سراسری واگونر به چهرهای محبوب تبدیل شد. در سال ۱۹۶۷، بازخوانی ترانه «آخرین چیزی که در ذهن دارم» نوشته تام پکستون، به اولین تکآهنگ از ۱۱ اثر برتر این دو نفر در جمع ۱۰ ترانه اول تبدیل شد. این دو در سال ۱۹۷۴ با ترانه مشترک «لطفاً دوست داشتن مرا تمام نکن» به رتبه اول دست یافتند.
اگرچه این دو خواننده بعداً سه تکآهنگ موفق دیگر نیز با هم منتشر کردند، اما پارتن که کارنامه مستقلش همیشه تحت تأثیر همکاری با واگونر قرار گرفته بود، در سال ۱۹۷۴ از این گروه جدا شد. تا آن زمان، او ترانههای موفقی چون «جاشوا» (۱۹۷۰)، «کت تکهدوزی» (۱۹۷۱)، «زن خود را لمس کن» (۱۹۷۲)، «خانه کوهستانی من در تنسی» (۱۹۷۳) و ترانه بسیار معروف «ژولین» (۱۹۷۳) را در کارنامه solo خود ثبت کرده بود.
ترانه «همیشه دوستت خواهم داشت» که به عنوان خداحافظی با واگونر نوشته شده بود، پس از خروج او از گروه به رتبه اول رسید. نکته مهم این است که پارتن حقوق این ترانه را نزد خود نگه داشت و پیشنهاد الویس پرسلی برای ضبط آن را رد کرد، چرا که پرسلی معمولاً حق نشر ترانههایی را که میخواند طلب میکرد. این تصمیم هوشمندانه بعدها با ضبط این اثر توسط ویتنی هیوستون در سال ۱۹۹۲ میلیونها دلار نصیب او کرد.
پارتن تا پایان دهه هفتاد نصف جین تکآهنگ رتبه اول دیگر نیز ثبت کرد. بزرگترین آنها ترانه «دوباره اینجا میآیی» بود که در سال ۱۹۷۷ به رتبه سوم جدول پاپ رسید و اولین جایزه از هفت جایزه گرمی او را برای بهترین اجرای آوازی زن در سبک کانتری به ارمغان آورد.
چهار تکآهنگ رتبه اول کانتری در سالهای ۱۹۸۰ تا ۱۹۸۱ شامل اثر موفق فیلم «۹ تا ۵» بود که جوایز گرمی بهترین ترانه کانتری و بهترین اجرای آوازی زن و همچنین نامزدی اسکار بهترین ترانه اورجینال را برای او به همراه داشت. آلبوم «۹ تا ۵ و کارهای عجیب» به صدر جدول آلبومهای کانتری رسید. پارتن کارنامه سینمایی خود را در کنار جین فوندا و لیلی تاملین در این فیلم کمدی آغاز کرد.
ترانه پرطرفدار «جزیرههایی در جویبار» در سال ۱۹۸۲، پارتن را در کنار کنی راجرز، ستاره وقت پاپ-کانتری، و گروه بی جیز که ترانه را نوشته بودند قرار داد. در همان سال، پارتن در کنار برت رینولدز در نسخه سینمایی نمایش برادوی «بهترین فاحشهخانه کوچک در تگزاس» بازی کرد که دومین نسخه رتبه اول «همیشه دوستت خواهم داشت» از آلبوم موسیقی متن آن استخراج شد.
پارتن ترانه موفق دیگری به نام «بلوز دلتنگی تنسی» را از آلبوم موسیقی متن فیلم «رایناستون» به دست آورد، اما شکست تجاری سخت این فیلم که در آن با سیلوستر استالونه همبازی بود، باعث شد تهیهکنندگان درباره قدرت فروش او در گیشه دچار تردید شوند.
همکاری دیگری با کنی راجرز به نام «عشق واقعی» به آخرین تکآهنگ پارتن تبدیل شد که به جدول پاپ راه یافت.
پرفروشترین اثر او در آن دوران، آلبوم «تریو» بود؛ همکاری سنتگرایانهای با امکلو هریس و لیندا رانستات که در صدر جدول آلبومهای کانتری قرار گرفت و جایزه گرمی بهترین اجرای گروهی را دریافت کرد. بخش دوم این آلبوم با نام «تریو ۲» در سال ۱۹۹۹ منتشر شد و شامل نسخهای برنده جایزه گرمی از ترانه «بعد از هجوم طلا» اثر نیل یانگ بود.
ترانه «سالهای راک» در سال ۱۹۹۱ که اجرایی دو نفره با ریکی ون شلتون بود، آخرین تکآهنگ رتبه اول پارتن در سبک کانتری محسوب میشد. تا اوایل دهه نود، رادیوهای کانتری به سمت نسل جوانتری از خوانندگان حرکت کرده بودند و شانیا توین ملکه جدید این سبک شده بود. پارتن دیگر هرگز نتوانست به رتبههای بالای جدول تکآهنگهای کانتری دست یابد.
در آستانه هزاره جدید، پارتن با آلبومهای بلوگراس خود شامل «علف آبی است» (۱۹۹۹)، «گنجشک کوچک» (۲۰۰۱) و «هالهها و شاخها» (۲۰۰۲) تجدید حیاتی هنری را تجربه کرد. آلبوم اول جایزه گرمی بهترین آلبوم بلوگراس را برد و آلبوم دوم شامل ترانه «بدرخش» بود که جایزه بهترین اجرای آوازی زن را کسب کرد. آلبوم سوم این سهگانه نیز شامل بازخوانی شگفتانگیزی از ترانه «پلکان به بهشت» اثر لد زپلین بود.
ترانه «سفر در راه» که پارتن آن را برای فیلم «ترنسآمریکا» نوشت و ضبط کرد، دومین نامزدی جایزه اسکار برای بهترین ترانه اورجینال را در سال ۲۰۰۶ برای او به همراه داشت.
در سال ۲۰۰۸، پارتن شرکت ضبط مستقل خود به نام «دالی رکوردز» را تأسیس کرد. چهار آلبوم از پنج آلبوم اول او در این شرکت به جمع پنج آلبوم برتر کانتری راه یافتند و آلبوم «ساده و خالص» در سال ۲۰۱۶ به اولین آلبوم رتبه اول او در جدول کانتری پس از ۱۵ سال تبدیل شد.
حضور پررنگتر او در جدولهای فروش پس از تصمیمش برای بازگشت به تورهای کنسرت در سال ۲۰۰۲ رخ داد؛ تورهایی که پس از یک دهه غیبت از صحنه آغاز شد و تا ۱۴ سال به طور منظم ادامه یافت.
در سال ۲۰۱۶، ترانه «همیشه دوستت خواهم داشت» به عنوان بخشی از تکآهنگ مناسبتی «برای همیشه کانتری» بازخوانی شد که مجموعهای از ستارگان از جمله پارتن در آن حضور داشتند و این اثر در رتبه اول جدول کانتری آغاز به کار کرد.
در سالهای اخیر، پارتن و بنیاد خیریه دولیوود در زمینههای خیرخواهانه مانند تشویق به سوادآموزی و مبارزه با شیوع بیماری ایدز فعال بودند. او کتاب زندگینامه خود را با عنوان «دالی: زندگی من و سایر کارهای ناتمام» در سال ۱۹۹۴ منتشر کرد.
او که تا آخرین دهههای زندگیاش در سینما و تلویزیون فعال بود، همواره در برنامههای گفتگومحور تلویزیونی حضور مییافت و با شوخطبعی جراحیهای زیبایی متعدد خود را سوژه خنده قرار میداد و میگفت: «پول زیادی لازم است تا آدم اینقدر ارزان به نظر برسد!»
مجموعهای از فیلمهای تلویزیونی ساختهشده تحت برند پارتن در سالهای اخیر نامزدیها و جوایز امی متعددی برای او به همراه داشت. او در سال ۲۰۲۱ جایزه امی بهترین فیلم تلویزیونی را برای «کریسمس دالی پارتن در میدان» دریافت کرد.
آخرین جایزه گرمی او در سال ۲۰۲۱ در بخش موسیقی معاصر مسیحی برای ترانه «عیسی آنجا بود» به دست آمد که آن را همراه با زک ویلیامز ضبط کرده بود. او در سال گذشته نیز در بخش کتاب صوتی برای خوانش کتاب خود با عنوان «پشت درزها: زندگی من در پارچههای براق» نامزد دریافت جایزه شده بود.
پیش از او، همسرش کارل دین در مارس ۲۰۲۵ در سن ۸۲ سالگی درگذشته بود.
خانواده او درخواست کردهاند که کمکهای مردمی به بنیاد کتابخانه تخیل دالی پارتن اهدا شود.
